ඩයික්රෝස්කෝප් එක බොරු කරයිද?
අපි කලින් ලිපි වලින් ඉගෙන ගත්තා "පාට දෙකක් පෙනුනොත් නිල් මැණිකක් වෙන්න පුළුවන්, එක පාටක් නම් ස්පිනල් හෝ වීදුරු" කියලා.
ඉතාම වටිනා ස්වභාවික රූබි (Ruby) හෝ නිල් මැණිකක් වුවද, ඩයික්රෝස්කෝප් එකෙන් බලන විට "එකම පාටක්" (Single Color) පෙන්වන අවස්ථා තිබෙන බව?
මෙය නොදැන සිටියොත්, ඔබ අතේ තියෙන කෝටි ගණනක මැණික "වීදුරු කෑල්ලක්" කියලා විසි කරන්නත් ඉඩ තියෙනවා!
ඉතින් දැන් අපි කතා කරමු මේ "තාක්ෂණික රහස" විසඳගන්න හැටි:
මැණිකේ "අන්ධ පැත්ත" (The Optic Axis)
ඕනෑම ද්විත්ව වර්තන (DR) මැණිකක (රූබි, සැෆයර්) ආලෝකය වෙන් නොවී කෙලින්ම යන එක දිශාවක් තිබේ. මෙය "C-Axis" හෝ "Optic Axis" ලෙස හඳුන්වයි. ඔබ හරියටම මේ දිශාව ඔස්සේ ඩයික්රෝස්කෝප් එකෙන් බැලුවොත්, කවුළු දෙකේම පෙනෙන්නේ එකම පාටයි.
පාට 3ක් තියෙන ගල් (Trichroism)
සමහර ගල්වල පාට දෙකක් නොව, පාට තුනක් තිබේ. උදාහරණ: ඇන්ඩලූසයිට් (Andalusite), අයෝලයිට් (Iolite).
ඩයික්රෝස්කෝප් එකෙන් බලන විට වරකට පෙනෙන්නේ පාට 2ක් පමණි. නමුත් ගල කරකවන විට ඔබට සමස්තයක් ලෙස පාට 3ක් (උදා: කහ, කොළ, රතු) මාරුවෙන් මාරුවට දැකගත හැක.
කහ මැණික් වල ගැටළුව (Weak Dichroism)
කහ සෆායර් (Yellow Sapphire) වල පාට දෙක (කහ සහ ලා කහ) වෙන් වී පෙනීම ඉතාම දුර්වලයි. ආධුනිකයන් මෙය "එකම පාටක්" ලෙස වරදවා වටහා ගනී.
ඩයික්රෝස්කෝප් එකක් මිලදී ගන්නා විට රු. 1000-2000 ට ඇති ප්ලාස්ටික් (Polaroid) වර්ගයේ ඒවා ගන්න එපා. ඒවායේ පැහැදිලි බව අඩුයි.
සෑමවිටම Calcite Dichroscope (කැල්සයිට් ප්රිස්මයක් සහිත) එකක්ම භාවිතා කරන්න.
